السيد علي الحسيني الميلاني
320
جواهر الكلام في معرفة الإمامة والإمام (فارسى)
كلام را تمام نكرده بود كه جبرئيل نازل شد و عرضه داشت : اى محمّد ، بخوان : « همانا سرپرست شما خدا و رسول او . . . » تا آخر آيه . روشن است كه اگر ولايت و مقام اعطائى به حضرت اميرالمؤمنين عليه السلام در اين آيه ، امرى غير از امامت و اولويت در تصرف مىبود ، نيازى به اين گونه دعا و درخواست عاجزانه از سوى پيامبر اكرم صلى اللَّه عليه وآله نمىبود و اين تضرّع و التماس به درگاه خداوند ، با اين بيان كه مثلًا دوست شما تنها خدا ، رسول اكرم و على عليهما السلام است سازگارى ندارد . بنابراين : اولًا « ولى » به صورت مشترك معنوى وضع شده است و هر چند دربارهء مصاديق مختلف به كار مىرود ، امّا معنا در همهء آنها يكى است و آن « اولويت در تصرف » است . ثانياً با توجه به قرائن موجود در آيه و نيز بر اساس سنّت و روايات پيامبر اكرم صلى اللَّه عليه وآله ، معناى « ولى » در آيهء ولايت همان اولويت در تصرف و مقام امامت است . در اين ميان اهل تسنّن ، به جهت سستى استدلالاتشان در نفى معناى « ولى » در آيه ، به اشكال تراشى و زياد كردن اشكالها پرداختهاند و چنان چه معناى « ولى » در آيه حقيقتاً غير از امامت و اولويت در تصرف مىبود ، يكى از پايههاى سهگانهء استدلال شيعه فرو مىريخت و ديگر نيازى به طرح اشكالهاى متعدد ديگر نبود . امّا اهل تسنّن از استوارى هر سه پايهء استدلال آگاهند و صرفاً روحيهء حق گريزى آنان موجب اشكال تراشى مىگردد . در ادامه ضمن يادآورى اشكالهاى مطرح شده ديگر ، به آنها پاسخ خواهيم داد .